14Aralık2017

GÜNCEL KÜLTÜR-SANAT Protecting Çatalhöyük

Protecting Çatalhöyük

FacebookTwitterGoogle bookmarkMyspace bookmarkDel.icio.usDigg
Kullanıcı Değerlendirmesi: / 1
ZayıfEn iyi 
Makale İçeriği
Protecting Çatalhöyük
Sayfa 2
Sayfa 3
Sayfa 4
Sayfa 5
Tüm Sayfalar

İlkokul mezunu ören yeri bekçisi Sadrettin Dural’ın o kitabı AB’de ders kitabı oldu…

 

Çatalhöyük’ün ören yeri bekçisiydi, kazılarda gördüklerine Profesör Ian Hodder’den duydukları da eklenince oturup neolitik çağ insanının öyküsünü yazdı.

Konya'nın Çumra ilçesinde bulunan Çatalhöyük, dünyanın ilk kentsel yerleşimlerinden biri. Çatalhöyük'ün bulunduğu köyde doğan, çiftçilik ve taksicilik gibi işlerin ardından da ören yerinde bekçi olarak çalışmaya başlayan Sadrettin Dural, kazılarda gördükleri ve arkeologlardan duyduklarıyla bu kültüre aşık oldu. Çatalhöyük kazılarına başkanlık eden Prof. Ian Hodder'den 52 saat Çatalhöyük dersi alan ören yeri bekçisi Dural, 9 bin yıl önceki Çatalhöyük'ün kitabını yazdı. İlkokul mezunu olan Dural'ın yazdığı o kitap İngilizce olarak basıldı ve 10 yıldır ABD Binghamton Üniversitesinin antropoloji bölümünde yardımcı ders kitabı olarak okutuluyor. Bununla da yetinmeyen Dural, Türk okuyucular için de 9 bin yıl önceki Çatalhöyük'ün öyküsünü yazdı. Dedesinin Çatalhöyüklü olduğunu söyleyen ve neolitik insana benzer bir yaşam sürdüren Sadrettin Dural'la Çatalhöyük'ü ve bekçilik günlerinden yazarlığa giden yolu konuştuk…

ANADOLU'NUN 9 BİN YILLIK SIRRINI TAŞIYAN KENT: ÇATALHÖYÜK

Konya'nın Çumra ilçesinde bulunan Çatalhöyük neolitik kenti, dünyada yerleşik kent yaşamına geçişin başladığı yerlerin başında geliyor. Çumra ovasında bulunan sulak alanın kıyısında kuruluna Çatalhöyük'ün kökleri günümüzden 9 bin yıl öncesine dayanıyor. 2012'de UNESCO Dünya Mirası listesine alınan Çatalhöyük'te bulunan bir duvar resmi, bir zamanlar yaklaşık 10 bin kişilik nüfusun barındığı bu neolitik kente yaklaşık 200 kilometre uzaklıktaki Hasan Dağının patlayan volkanını anlatıyor. Dünyanın ilk kent haritası olarak kabul edilen bu duvar resmi, coğrafyanın yaşamı ve kültürü nasıl belirlediğini de ortaya koyuyor.

ÇATALHÖYÜK'ÜN ÖREN YERİ BEKÇİSİNİN SIRA DIŞI ÖYKÜSÜ

Bu tarihi ve kültürel coğrafyanın içinde doğup büyüyen Sadrettin Dural, Çatalhöyük'ün bulunduğu Çumra'ya bağlı Küçükköy'de yaşıyor. Bir süre çiftçilik ve taksicilik gibi işlerle uğraştıktan sonra 1993 yılında köyündeki Çatalhöyük ören yerinde bekçi olarak işe başlamış. Ancak bugün 54 yaşında olan Sadrettin Dural'ın kabına sığmayan kişiliği, güvenliğinden sorumlu olduğu dünyanın bu ilk kentinin köklerine doğru bir yola çıkarmış. Bu düşünsel dönüşümün ardından Çatalhöyük'ün öyküsünü yazan ören yeri bekçisi Sadrettin Dural'ın ilk kitabı 2007 yılında ‘Protecting Çatalhöyük (Çatalhöyük Bekçisi) adıyla İngilizce olarak ABD'de yayınlanmış. Dural'ın bu kitabı yayınlanır yayınlanmaz Binghamton Üniversitesinin antropoloji bölümünde yardımcı ders kitabı olarak okutulmaya başlanmış. Artık bir daha kitap yazmayacağını düşünen Dural, Çatalhöyük'ün öyküsünün bir kitaba sığmayacağını anlayınca, ‘9 Bin Yıl Önce Çatalhöyük'te Yaşam' adıyla bir kitap daha yazmış. Dural'ın bu kitabı da adında da anlaşılacağı gibi Çatalhöyük'teki neolitik insanlarının nasıl yaşadığını bugünün okuruna anlatıyor.

‘PROF. HODDER'DEN 52 SAAT DERS ALINCA ÇATALHÖYÜK'E AŞIK OLDUM

Gelin, ilkokul mezunu olduğunu söyleyen ören yeri bekçisini, ABD üniversitesinde ders kitabı olarak okutulacak içerikte bir kitap yazmaya yönelten öyküyü Sadrettin Dural'ın kendi ağzından dinleyelim: “Çatalhöyük’te bekçi olarak işe başladığımda buraya gelen insanları görünce etkilenmemek elimde değildi. Hepsi de okumuş, kültürlü, etrafına ışık saçan insanlardı. Kendim okumadığıma çok üzüldüm. Ama okuma şansım yoktu. Tek şansım, buradaki insanlarla kendimi yetiştirmek oldu. Bu yolda devam ederken, kendi kendime dedim ki; ‘bu insanlar burada benim yetişmeme katkıda bulunuyorlarsa ben de Çatalhöyük’ü anlatayım, insanlığa böyle katkıda bulunayım.

Kitapla ilgili çalışmam devam ederken bu konu Çatalhöyük kazı başkanı Prof. Ian Hodder’in dikkatini çekiyor. Prof. Hodder, bunun üzerine tercümanı ile birlikte bana 52 saat ders verdi. Bu ders sonunda ben Çatalhöyük’e aşık oldum. Aşk, tutku, bağımlılık hepsi bir araya toplandı. Eh bir yerde sevgi ve aşk varsa orada kıskançlık da oluyor illa ki. Çünkü birisi geliyor ‘James Mellaart burayı nasıl keşfetti?' diyor. Bir diğeri ‘Ian Hodder burayı nasıl kazdı?' diye soruyor. Arkadaş, Çatalhöyük’te bir de bekçi Sadrettin var, bir de onu sorun! Beni soran yok.


ARKEOGRAFYA websitesi; Arkeoloji, Sanat Tarihi, Tarih, Filoloji, Antropoloji, Paleontoloji, Mitoloji, Müze ve Arkeoteknik ile ilgili konularda yayın yapar.

ARKEOGRAFYA websitesi, Basın Meslek İlkelerine uymaya söz verir.

ARKEOGRAFYA  ©  Her hakkı saklıdır. Yazı ve fotoğraflar kaynak veya bağlantı verilmesi koşuluyla kullanılabilir.