27Nisan2018

GÜNCEL KÜLTÜR-SANAT Protecting Çatalhöyük - Sayfa 3

Protecting Çatalhöyük - Sayfa 3

FacebookTwitterGoogle bookmarkMyspace bookmarkDel.icio.usDigg
Kullanıcı Değerlendirmesi: / 1
ZayıfEn iyi 
Makale İçeriği
Protecting Çatalhöyük
Sayfa 2
Sayfa 3
Sayfa 4
Sayfa 5
Tüm Sayfalar

‘BENİM DEDEM ÇATALHÖYÜKLÜYDÜ, EVİNİ BANA VERİN'

Çatalhöyük'ün bulunduğu Küçükköy, tarım devriminden bu yana benzeri şekilde ya da çok az değişerek süregelen üretim alışkanlıklarını son yıllarda değiştirmeye başlamış. Ancak Küçükköy'deki evlerin birçoğu halen Çatalhöyük evleriyle benzerliklerini koruyor. Sadrettin Dural'a Çatalhöyük ile Küçükköy arasındaki ilişkiyi soruyorum. “Ben kendimi neolitik insanın devamı olarak gördüm'' diyor. Kazı başkanı Prof. Ian Hodder e, “Benim dedem Çatlhöyüklüydü. Dedemin evini bana verin'' dediğini anlatıyor: “Prof. Hodder, ‘dedenin evi hangisiydi?' diye ordu bana. ‘Dedem eli açık adamdı en güzel ev hangisiyse onun evi odur' dedim ben de.''

‘NEOLİTİK İNSANLARI GİBİ SAZLIKTAN ÖRDEK YUMURTASI TOPLADIK'

Küçükköy’deki evlerin hepsinin Çatlhöyük evleri gibi olduğunu, sadece kapı ve pencerelerinin farklı olduğunu anlatıyor Dural: “Evlere Çatalhöyük’teki gibi damdan değil de aşağıdan, kapıdan giriliyor. Bizim ocaklarımız da Çatalhöyük ocaklarına benziyor. Eşim yemeği tüpte yapınca lezzetli olmuyor ama bu ocaklarda yapınca tadından yiyemezsiniz. Ayrıca bizim de neolitik insanı gibi yaşadığımız çok şey oldu… Benim babamın inişli çıkışlı bir hayatı oldu. Paramızın olduğu anlar da oldu, sıkıntı çektiğimiz de. Bir ara çocuktum, yumurta istedim ama evde yumurtamız yoktu. Babamla birlikte sazlıklardan ördek yumurtası bulduk. Yumurtaları aldık ama babam bir tanesini bıraktı. Ben ‘onu da alalım baba dediğimde, ‘oğlum onu alırsak ördek benim yuvamı yağmaladılar diye bir daha buraya gelmez ve yuva yapmaz' dedi. ‘Ama ördek folluk dediğimiz bu yumurtayı görürse yine yumurtlamaya devam eder' diye de ekledi. Yani biz de burada tıpkı neolitik insanı gibi yumurta topladık. Yaşamımızdaki benzerlikler o kadar çok ki… Çatalhöyük'te yaşayan neolitik insanıyla aynı malzemeden, aynı şekilde evlerimizi yaptık. İnsanlık son 100 yıl öncesine kadar neolitik insanına benzer bir hayat yaşadı. Ama ne olduysa son 100 yıl içinde oldu. Benim bu olanı aklım almıyor. Kendi kendime düşünüyorum: Bu dünyamıza ne oldu?

‘KÜÇÜKKÖY'DE BAKKALDA PENİSİLİN SATILIRDI, ABLAM BU YÜZDEN ÖLDÜ'

Bizim Küçükköy'de bakkalda penisilin iğnesi satılırdı. Her hasta olana bu iğneyi vururlardı. Yahu arkadaş, bu iğne insanları öldürüyor. Benim bir ablam vardı, penisilin yüzünden öldü. Alerjisi varmış. Ama biz hiç penisiline yormadık ölümünü, ‘Allah’tan gelen bir şey' dedik. ‘Allah ın hikmetine bakın, daha dün sapasağlamdı, bugün öldü gitti' dedik. Bu insanlara ne oldu böyle? Dünyamız yüz yıl öncesine kadar uyuyordu, onu kim uyandırdı? Neden uyandırdı? Keşke uyanmasaydık! İnsanlar sevgi doluydu, birbirini severdi. Ama şimdi birbirinden uzaklaştı, nefret ediyorlar birbirlerinden. Ben teknolojiye hiçbir şekilde karşı değilim ama bugün her yerimizi saran haliyle bu kadarı fazla.''

BURASI ANA TANRIÇA KYBELE'NİN YOĞURULDUĞU TOPRAKLAR

Çatalhöyük, avcı toplayıcılıktan tarıma, tarımdan köy yaşamına, köylerden ise kentleşmeye giden evrelerin hemen hepsinin bir arada yaşandığı oldukça önemli bir kültür mirasını barındırıyor. Sokağı olmayan evlerin üstünden birbirine geçiş sağlanmış. Evlerin girişleri ise üstünden açılan bir boşluktan merdivenle iniliyor. Neolitik çağ insanının Çatalhöyük'te deneyimlediği ve binlerce yıl süren kültürel süreklilik, bir toplum olmaya doğru giden yolun da temellerini atmış. Doğa tanrıcı inançların filizlenip yeşermeye başladığı dönemlerde, Anadolu ana tanrıçalarının belki de etkisi en yaygın olanı Kybele kültü, Çatalhöyük'ün insanlığa bıraktığı miraslardan biri.


ARKEOGRAFYA websitesi; Arkeoloji, Sanat Tarihi, Tarih, Filoloji, Antropoloji, Paleontoloji, Mitoloji, Müze ve Arkeoteknik ile ilgili konularda yayın yapar.

ARKEOGRAFYA websitesi, Basın Meslek İlkelerine uymaya söz verir.

ARKEOGRAFYA  ©  Her hakkı saklıdır. Yazı ve fotoğraflar kaynak veya bağlantı verilmesi koşuluyla kullanılabilir.