MAKALELER ARKEOLOJİ Tokat Müzesi'ndeki Bir Grup Cam Eser; Prizmal Gövdeli Şişeler

Tokat Müzesi'ndeki Bir Grup Cam Eser; Prizmal Gövdeli Şişeler

FacebookTwitterGoogle bookmarkMyspace bookmarkDel.icio.usDigg
Kullanıcı Değerlendirmesi: / 2
ZayıfEn iyi 
Makale İçeriği
Tokat Müzesi'ndeki Bir Grup Cam Eser; Prizmal Gövdeli Şişeler
Sayfa 2
Sayfa 3
Sayfa 4
Tüm Sayfalar

Fevziye Eker ve Kasım Eker'in "Tokat Müzesi'ndeki Bir Grup Cam Eser; Prizmal Gövdeli Şişeler" adlı makalesini buradan okuyabilirsiniz:

TOKAT MÜZESİ'NDEKİ BİR GRUP CAM ESER; PRİZMAL GÖVDELİ ŞİŞELER*

Fevziye EKER**

Kasım EKER***

Öz

Cam kapların MÖ 2. bin yıldan itibaren özellikle Akdeniz dünyasında yaygın olarak üretildiği bilinmektedir. Karadeniz Bölgesi’nde yapılan araştırmalarda cam eserlerin ortaya çıkması bu bölgede de camın kullanıldığını göstermektedir. Bununla beraber bölgede cam üretiminin varlığını gösteren buluntulara az da olsa rastlanmıştır. Bu araştırmanın da Karadeniz bölgesinin cam üretiminde ne seviyede olduğunu göstermesi açısından önemli bir çalışma olacağı düşünülmektedir.

Tokat Müzesi’nde yer alan cam eserler arasında güzel bir grubu oluşturan prizmal gövdeli şişeler satın olma yolu ile müzeye kazandırılmıştır. Müze’de korunan 6 adet prizmal gövdeli şişelerin ikisi kare şekilli, dördü ise dikdörtgen şekilli gövdeye sahiptir. Genel olarak sağlam durumda olan eserlerin fotoğrafları çekilerek bilgisayar ortamında 2D ve 3D çizimleri yapılmıştır. 3D çizimleri yapılırken eserlerin ilk üretildiği andaki renk ve form özelliklerinin tam anlamıyla yansıtılması amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Antik Cam, Tokat, Cam, Prizmal Gövdeli Şişe.

GLASS VESSELS A GROUP IN TOKAT MUSEUM; PRIMATIC BODY BOTTLE

Abstract

It is known that glass vessels have been commonly produced in especially Mediterenian Sea Region since 2000 BC. The emergence of the glass vessels in research in the Black Sea region shows that the use of glass in this region as well. However, a few findings indicating the presence of the glass production was also noted. This research in the Black Sea will be an important study since it indicates the level of glass production in the region. Among the glass vessels in Tokat Museum, prismatic body bottles which compose a good group were gained to museum by the way of buying. Two of the six prismatic body bottles which are saved in museum have square shaped body, four of them have rectangle. By taking the photos of Works which are generally in dyurable circumstances 2B and 3D drawings were made in computer environment. While 3D drawings were being made, it was aim to reflect the colour and form features at the first producement moment.

Key Words: Ancient Glass, Tokat, Glass, Primatic Body Bottle.

GİRİŞ

Yapılan arkeolojik çalışmalar sonucunda camın ilk kez MÖ 3. bin yılda Mezopotamya’da bir eşya olarak kullanıldığı anlaşılmaktadır (Gürler, 2000: 1; Özgümüş, 2000: 1). Bu dönemde karşımıza çıkan en erken örnek Irak-Eshnunna (Tell Asmar)’da ortaya çıkarılan ve MÖ 2350 civarına tarihlenen açık mavi renkteki silindir cam çubuktur (Erten-Yağcı, 1993: 32; Küçükpazarlı, 2006: 6). Amik Ovasında yer alan Tell Atchana (Alalakh)’daki bir şişenin boynuna ait olan parça da cam kap olarak karşımıza çıkan ilk örneklerdendir ve MÖ 16.yy’a tarihlendirilmektedir (Şekil 1), (Canav, 1985 :19; Atik, 2004: s.92; Küçükpazarlı, 2006: 6; Dal, 2007 :13). Hitit devletinin yıkılmasının ardından tüm sanat alanlarında olduğu gibi cam sanatında da duraksamalar olmuştur. MÖ 9. yy’a kadar olan süreçte Anadolu’da cam üretimi ile ilgili olarak herhangi bir ize rastlanmamıştır. M.Ö. 8. yüzyıldan itibaren cam üretimi tekrar canlanmaya başlamış ve cam yapımında kullanılan ilk teknik olan iç kalıp tekniğinin yanı sıra döküm tekniğinde kaplarda yapılmaya başlanmıştır. Uzunca bir süre bu tekniklerin kullanılmasının ardından MÖ 4-2. yüzyıllarda mozaik tekniğinde yapılan monokrom ve polykrom cam kapların üretimi başlamıştır. Helenistik dönemle birlikte mozaik tekniğin farklı şekillerde uygulanmasıyla cam üretimine hareketlilik kazandırmıştır.

MÖ 1. yüzyıl sonlarına doğru cam üretiminde çok önemli bir yere sahip olan ve günümüzde hala geçerliliğini koruyan “üfleme tekniği” ortaya çıkmış ve bu teknikle birlikte camda seri üretime geçilmiştir.

Prizmal Gövdeli Şişeler:

Prizmal gövdeli şişeler olarak adlandırdığımız bu tip şişeler özet kısmında da bahsettiğimiz üzere kare veya dikdörtgen gövdeli formlara sahip olabilmektedirler.


ARKEOGRAFYA websitesi; Arkeoloji, Sanat Tarihi, Tarih, Filoloji, Antropoloji, Paleontoloji, Mitoloji, Müze ve Arkeoteknik ile ilgili konularda yayın yapar.

ARKEOGRAFYA websitesi, Basın Meslek İlkelerine uymaya söz verir.

ARKEOGRAFYA  ©  Her hakkı saklıdır. Yazı ve fotoğraflar kaynak veya bağlantı verilmesi koşuluyla kullanılabilir.