MAKALELER SANAT TARİHİ Francisco Goya Kimdir?

Francisco Goya Kimdir?

FacebookTwitterGoogle bookmarkMyspace bookmarkDel.icio.usDigg
Kullanıcı Değerlendirmesi: / 1
ZayıfEn iyi 

Francisco Goya (1746-1828), Romantizm akımı temsilcisi  İspanyol ressamdır. 30 Mart 1746’da Zaragoza yakınlarında Fuentetodos köyünde dünyaya gelen Francisco Goya’nın babası Jose Goya için kimileri yaldızcı, kimi de çiftçiydi olarak bahseder. Muhakkak olan bir şey varsa o da Goya’nın ilk resim denemelerini Zaragoza’da yaptığıdır. Daha başlangıçtan itibaren Goya, renkleri, son derece tabii, adeta dahiyane bir şekilde kullanmıştır. Teferruata pek önem vermemiştir. Denemelerinden sonra Madrid kapıları Goya’ya açılmıştır. Genç sanatkar başkentte eniştesi Bayeu ile çalışmıştır. O çağlarda, sivrilen bir ressamın İtalya’ya gitmesi adetti. Goya da bu geleneğe uymuştur. Beş yıl kadar Napoli, Roma ve Parma’da dolaşmıştır. Birbirinden şatafatlı tabloları incelerken daha ziyade bu eserlerin tekniğiyle ilgilenmiştir. Bu arada Parma’da tertip edilen bir resim yarışmasında birincilik almayı da başarmıştır (1771).

Goya önce Zaragoza’ya oradan da Madrid’e gitmiştir. O devreye ait tablolarında Velazquez’in açık etkisi görülür. Bu büyük İspanyol ressamından esinlenmekle Goya hem daha soylu bir üslup sahibi oldu hem de günden güne kökleşen bir zerafet kazanmıştır. Böylece, o çağlarda Avrupa’da söz sahibi olan neoklasik Alman ressamı Mengs’in etkisinden de kendini kurtarmayı başarmıştır. Başlangıçta portre çalışmalarını manzara resimlerine, tercih eden sanatkar, zamanla ilgisini kişilerin iç dünyalarına yöneltmiştir. Goya artık modelin rengi ve duruşu kadar ona hayat veren duyguları da görmeye, anlamaya başlamıştır. Ekonomik durumu günden güne düzelen sanatkar 1780’de Akademi üyeliğine seçilmiştir. 1788 yılında İspanya Kralı 4. Carlos’un ressamları arasına katılan Goya, 1799’da Saray’ın baş ressamı olmuştur. Bulunduğu mevkiye rağmen disiplin nedir öğrenememiştir. Her zaman aklına estiği gibi hareket etmiştir. Goya değerinin farkında olan bir sanatçıydı.

Hele kişiliğini bulduktan sonra en yüce kişilerin portrelerini yaparken dahi dalkavukluğa kaçmamıştır, gerçekçilikten bir an bile uzaklaşmamıştır.

Sevilla şehrinde bulunduğu bir sırada ağır bir hastalığa yakalanmış ve bunun sonucunda tamamen sağır olmuştur. Bu ağır darbe yetmiyormuş gibi, 1808 yılında İspanya tarihi için kara bir devir başlamıştır. Napoleon ülkeyi zaptetmeye kalkmıştır. İspanyollar da inatçı bir ruhla yurtlarını savununca, her yer kana bulanmıştır. Bu ikinci darbe Goya’yı çok değiştirmiştir. Değerli sanatkar artık renk sarhoşu eski Goya olmaktan çıkmıştır. Koyu renkleri, özellikle siyahı, geniş ölçüde kullanmaya başlamıştır. Bu arada Goya’yı üzen bir olay daha olmuştur. Bazı tablolarından ötürü değerli sanatkarı Engizisyon Mahkemesi’nin huzuruna çıkarmışlardır. Bu olay Goya’nın İspanya’ya olan sevgisini yok etmiştir. Memlekette, üstelik bir terör havası esmeye başlamıştır. Goya, ikinci bir defa daha Engizisyon Mahkemesi’nin eline düşerse yakasını kurtaramayacağını anlamıştır. Oniki yıldan beri dul olan Goya 1824’te tedavi olmak bahanesiyle İspanya’dan ayrılıp Fransa’ya yerleşmiştir. 1826’da beş oğlundan sağ kalan tek evladı Javier’i görmek amacıyla İspanya’ya gittiyse de kısa bir süre sonra tekrar Fransa’ya dönmüştür. 1828’de geliniyle torunu kendisini ziyaret etmek, için Bordeaux şehrine gelmiştir. Bu mutlu olay hasta ve zayıf olan Goya’nın sıhhatini büsbütün bozmuş ve geçirdiği heyecana daha fazla dayanamayarak 16 Nisan 1828’de geçirdiği bir kalp krizi sonucunda hayata gözlerini yummuştur.

Kaynakça

1- A. Turani, Dünya Sanat Tarihi, Genişletilmiş Yeni Basım, İstanbul:   Remzi Kitabevi, 2000.

2- M. Hollingsworth, Dünya Sanat Tarihi, Çev. R. Küçükerdoğan, İstanbul: İnkılap Kitabevi, 2009.

3- E. H. Gombrich, Sanatın Öyküsü, Çev. E. Erduran – Ö. Erduran,  İstanbul: Remzi Kitabevi, 2007.

infolla.com

ARKEOGRAFYA websitesi; Arkeoloji, Sanat Tarihi, Tarih, Filoloji, Antropoloji, Paleontoloji, Mitoloji, Müze ve Arkeoteknik ile ilgili konularda yayın yapar.

ARKEOGRAFYA websitesi, Basın Meslek İlkelerine uymaya söz verir.

ARKEOGRAFYA  ©  Her hakkı saklıdır. Yazı ve fotoğraflar kaynak veya bağlantı verilmesi koşuluyla kullanılabilir.