25Nisan2018

MAKALELER TARİH Nicolas Kopernik ve Kuramı

Nicolas Kopernik ve Kuramı

FacebookTwitterGoogle bookmarkMyspace bookmarkDel.icio.usDigg
Kullanıcı Değerlendirmesi: / 2
ZayıfEn iyi 

Kopernik kuramının, evren kavramımızda devrim yaptığı ve tüm felsefi görüşümüzde büyük değişikliğe yol açtığı kesindir.

Nikolas Kopernik Prusya İmparatorluğu'na bağlı Ermland Derebeyliği'nde katolik piskopos danışmanı, boş zamanlarında matematik, astronomi ve harita bilimi ile meşgul olan amatör bilimadamıdır.

Polonyalı büyük gökbilimci Kopernik (1473-1543), Polonya’da Vistül Nehri kıyısında Torun kentinde doğdu. Varlıklı bir ailenin çocuğuydu. Kopernik, gençliğinde Krakow Üniversitesi’nde okurken astronomiİ ile ilgilendi. Yirmi beş yaşlarındayken İtalya’ya gidip Bologna ve Pedova Üniversitelerinde hukuk ve tıp okudu, daha sonra Ferrara Üniversitesi’nden kilise hukuku dalında doktora aldı. Kopernik yaşamının büyük bir bölümünü Frombork Katedrali kadrosunda geçirdi. Kopernik asla profesyonel bir gökbilimci olmamış ve kendisine ün kazandıran büyük çalışmalarını boş zamanlarında yapmıştır.

Kopernik İtalya’da bulunduğu sırada Yunanlı filozof Sisam’lı Aristarkhos’un (MÖ 3. Yüzyıl); dünya ile diğer gezegenlerin güneşin çevresinde döndüğünü savunan düşüncesi ile tanıştı. Kopernik, bu güneşmerkez varsayımın doğruluğuna inandı ve kırk yaşına geldiğinde, konuya ilişkin kendi fikirlerini taslak halinde sunduğu bir müsveddeyi arkadaşlarına dağıtmaya başladı. Kopernik, De revolutionibus orbium coellestium (Göksel Kürelerin Dönüşleri Üzerine) adını taşıyan ve kuramını ayrıntılı olarak açıklayıp kanıtlarını sıraladığı büyük eserin düzenlenmesi için gerekli gözlem ve hesaplamalar üzerinde çok uzun yıllar uğraşmıştır.

Samos’lu Aristarkus, güneşmerkez varsayımını Kopernik’ten 17 yüzyıl önce ortaya atmışsa da, Aristarkus, sadece bir tahminde bulunmuş, kuramını bilimsel olarak kullanılabilir hale getirmek için gereken yeterli ayrıntıları hiçbir zaman sunamamıştı. Bu nedenle de bu onurun büyük bir kısmına Kopernik’in sahip olması çok uygundur. Kopernik, bu varsayımın matematiğini ayrıntılarıyla hesaplayarak; onu yararlı bir bilimsel kurama dönüştürmüştür. Artık bu kuramla tahminler yapılabilir, astronomik gözlemler kontrol edilebilir ve dünya’yı evrenin merkezi kabul eden eski kuramın anlamlı kıyaslamaları yapılabilirdi.

Kopernik kuramının, evren kavramımızda devrim yaptığı ve tüm felsefi görüşümüzde büyük değişikliğe yol açtığı kesindir. Ancak Kopernik’in önemi değerlendirilirken, astronominin; fizik, kimya ve biyoloji gibi sınırsız pratik uygulamalara sahip olmadığını göz ardı edilmemelidir. İlkesel olarak, insan; Kopernik’in kuramlarını hiç bilmese de bir televizyon veya araba ya da modern bir kimya fabrikası yapabilir.

Ancak, Kopernik’in salt teknoloji üzerindeki doğrudan etkisini göz önüne almak, onun gerçek önemini tümüyle gözden kaçırmak olur. Kopernik’in eseri, Galileo ve Kepler’in eserlerinin vazgeçilmez öncüsüdür. Galileo ve Kepler de Newton’un öncülleriydi ve Newton, onların keşifleri sayesinde çekim ve hareket yasalarını formüle etmeyi başarmıştı. De Revoluonibus orbium coelestium (Göksel kürelerin dönüşleri) adlı eserin yayımlanması, tarihsel olarak modern astronominin ve daha da önemlisi, modern bilimin başlangıç noktasıydı.

 

Kaynakça

Bağımsız Araştırmacı Resul Gürgil Derlemeleri

ARKEOGRAFYA websitesi; Arkeoloji, Sanat Tarihi, Tarih, Filoloji, Antropoloji, Paleontoloji, Mitoloji, Müze ve Arkeoteknik ile ilgili konularda yayın yapar.

ARKEOGRAFYA websitesi, Basın Meslek İlkelerine uymaya söz verir.

ARKEOGRAFYA  ©  Her hakkı saklıdır. Yazı ve fotoğraflar kaynak veya bağlantı verilmesi koşuluyla kullanılabilir.