14Aralık2017

MAKALELER TARİH Eski Arapça Kaynaklarda Türkler - Sayfa 16

Eski Arapça Kaynaklarda Türkler - Sayfa 16

FacebookTwitterGoogle bookmarkMyspace bookmarkDel.icio.usDigg
Kullanıcı Değerlendirmesi: / 1
ZayıfEn iyi 
Makale İçeriği
Eski Arapça Kaynaklarda Türkler
Sayfa 2
Sayfa 3
Sayfa 4
Sayfa 5
Sayfa 6
Sayfa 7
Sayfa 8
Sayfa 9
Sayfa 10
Sayfa 11
Sayfa 12
Sayfa 13
Sayfa 14
Sayfa 15
Sayfa 16
Sayfa 17
Sayfa 18
Sayfa 19
Sayfa 20
Sayfa 21
Sayfa 22
Sayfa 23
Sayfa 24
Sayfa 25
Tüm Sayfalar

Bu olumsuz bakışa rağmen, Arapça eski kaynaklarda Türkleri müsbet gören ve öven ifadelere de rastlamak mümkündür. Özellikle edebiyat kitaplarında yer alan övgü şiirlerde Türklerin güzellikleri ve kahramanlıkları öne çıkarılmıştır. Bir yandan Abbasi halifelerin yanında İslam ve müslümanlar adına yaptıkları mücadele Türklerin haklarındaki bu olumsuz kanaatin ortadan kalkmasını kolaylaştırırken, diğer yandan Câhız, İbn Hassûl ve diğer Arap müellifler eserleriyle Türklerin faziletlerini anlatarak, onlar hakkında Arap toplumunda müspet bir kanaat oluşturmaya çalışmışlardır. Türk alimlerin İslam ilim ve medeniyetine yaptıkları büyük katkılar da, ilk yüzyıllarda, Türkler hakkındaki Araplarda oluşan olumsuz kanaatlerin izolesinde önemli rol oynamıştır.

Arapça eski kaynaklarda yer alan Türkler hakkındaki müspet ya da menfi kanaatlerin bilinmesi, geçmişimizi ve günümüzü daha iyi ve sağlıklı yorumlamaya imkan sağlayacağından önem arzetmektedir. Günümüzde yapılması gereken, kaynaklarda yer alan bu olumsuz kanaatleri, ne çok öne çıkararak Türk Arap birlikteliğini sarsmaya çalışmak, ne de hiçbir şey olmamış gibi konuyu tamamen olumlu ele alarak tarihte olanları göz ardı etmektir. Yapılacak olan Türklerle Arapların uzun yıllar ortak bir tarihi paylaştıklarını, aynı dine mensup olduklarını ve birbiriyle iç içe olan bir coğrafyada yaşadıklarının bilincini kaybetmeden, her iki toplumun yararına olan çabalar harcamalarıdır.

DİPNOTLAR

1 Arapların Türkler hakkındaki kanaatlerini ele alan çeşitli Türkçe çalışmalar yapılmıştır. Konuyu daha çok tarihi ve coğrafi açıdan ele alan bu çalışmaların eksik ve yetersiz olduğunu söylemek mümkündür. Bu konuda en yararlı çalışmaları, Ramazan Şeşen yapmıştır. Onun Türkler ve Araplar konusunu işleyen ve çalışmamızda yer yer atıfta bulunduğumuz çeşitli kitap ve makaleleri mevcuttur. Yine Şerafettin Yaltkaya ve Zekeriya Kitapçı'nın dipnotlarda işaret ettiğimiz çeşitli çalışmaları bulunmaktadır.

2 İbn Hassûl'un eseri için bkz. İbn Hassûl, Kitâbu Tafdîli'l-Etrâk alâ sâiri'l-ecnâd, (ter. ve nşr. Şerafettin Yaltkaya), TTK Belleten, IV/14-15, (1940), Türkçe tercüme s. 1-51, Arapça metin s. 235­266. Nazif Danışman Yaltkaya'nın tercümesini eleştirmiştir. Bkz. Nazif Danışman, "Prof Şerafettin Yaltkaya'nın Arapça'dan Tercüme Ettiği Bir Eser", İslâm Türk Ansiklopedisi Mecmuâsı, I/23, İstanbul (1941), s. 3-4; a. mlf. "Şerafettin Yaltkaya'nın Tercüme Hataları" a. e. , I/24 (1941), s. 3-4.

3 Câhız'ın eseri için bkz. el-Câhız, Ebu Osman Amr b. Bahr, Fadaılu'l-Etrak, Resailu'l-Câhız, Kahire 1964, s. 76. ; ay. mlf, Hilafet Ordusunun Menkıbeleri ve Türklerin Faziletleri (Menakıb Cund el-Hilafe ve Fadailu'l-Etrak), (çev. Ramazan Şeşen) 2. bsk., Ankara 1988, s. 85.

4 Burada, bu bilgiler kaynak türlerine göre değil, konu başlıklarına göre sunulacaktır. Kaynaklara göre bilgi aktaran çalışmalar arasında Ramazan Şeşen'in İslâm Coğrafyacılarına Göre Türkler ve Türk Ülkeleri, Ankara 1998, ile Zekeriya Kitapçı'nın Hz Peygamberin Hadislerinde Türkler, adlı çalışmaları dikkat çekmektedir.

5 Câhız, Ebû Osman Amr, Hilafeü Ordusunun Menkibeleri ve Türklerin Faziletleri, (ter. Ramazan Şeşen) 2. Bsk., Ankara 1988, s. 85.

6 Bu ve konuyla ilgili diğer hadisler için bkz. Mahmud el-Kaşgari, Divanu lugati't-Turk, (nşr. Kilisli Rıfat) Matbaa-i Âmire İstanbul 1333, I, 293-295; (diğ bsk. Çev. Besim Atalay) Ankara 1939, I, Giriş, XVII-XVIII.)


ARKEOGRAFYA websitesi; Arkeoloji, Sanat Tarihi, Tarih, Filoloji, Antropoloji, Paleontoloji, Mitoloji, Müze ve Arkeoteknik ile ilgili konularda yayın yapar.

ARKEOGRAFYA websitesi, Basın Meslek İlkelerine uymaya söz verir.

ARKEOGRAFYA  ©  Her hakkı saklıdır. Yazı ve fotoğraflar kaynak veya bağlantı verilmesi koşuluyla kullanılabilir.