14Aralık2017

MAKALELER TARİH Eski Arapça Kaynaklarda Türkler - Sayfa 4

Eski Arapça Kaynaklarda Türkler - Sayfa 4

FacebookTwitterGoogle bookmarkMyspace bookmarkDel.icio.usDigg
Kullanıcı Değerlendirmesi: / 1
ZayıfEn iyi 
Makale İçeriği
Eski Arapça Kaynaklarda Türkler
Sayfa 2
Sayfa 3
Sayfa 4
Sayfa 5
Sayfa 6
Sayfa 7
Sayfa 8
Sayfa 9
Sayfa 10
Sayfa 11
Sayfa 12
Sayfa 13
Sayfa 14
Sayfa 15
Sayfa 16
Sayfa 17
Sayfa 18
Sayfa 19
Sayfa 20
Sayfa 21
Sayfa 22
Sayfa 23
Sayfa 24
Sayfa 25
Tüm Sayfalar

Belh'e yaptıkları hücumlarda Türkler karşısında başarısız olan Arapları bir şiirinde eleştiren el-Kadı Ebu'l-Fadl Ahmed b. Muhammed er-Reşîdî (er-Ruşeydî) el-Levkeri Arapların Türkler karşısında, sanki sarhoş gibi olup şaşkına döndüklerini, suçsuz ve en iyileri Belh'te Türklere esir verdiklerini, Müslümanları korkudan kaçıranların sanki mecûsî, yahudi veya hiristiyan olduklarını ifade ettikten sonra "sanki Türkler aşırı korkudan yavru kuş olan Araplar karşısında şahindirler" demektedir.30

Araplar içinde Türkleri öven ilk şiiri yazan İbnu'r-Rûmî, bir şiirinde Türkleri övmekte, onların sebat eden bir aslan, demirden bir set olduğunu belirtmekte, karşılarına çıkan düşmanları saldıkları yalım ateşle geri püskürttüklerini anlatmakta ve "Onlar, düşman karşısına çıktıklarında gözleri küçük, şahsiyetleri büyük yeryüzünün hükümdarlarıdır" demektedir.31

Türklerin müspet taraflarını öne çıkaran Arapça şiirleri sadece Araplar söylememiştir. Türk olup da Arapça şiir söyleyerek toplumunu öven ve yücelten Türk şairler de vardır. Örneğin Halife Me'mun döneminde Beytu'l-Hikme'nin müdürü olan el-Kutbî'nin yanında çalışan Türk gencinin söylediği şiir gayet derin anlamlar ve önemli mesajlar içermektedir. El-Kutbi'nin Arap, Fars, Rum ve Türk dört yardımcısı vardır. Bir gün herkes kendi milletini övmek için şiir söyler. Türk genci ise Arap, Fars ve Rum gençlerinden çok daha anlamlar içeren şiirinde şöyle demektedir: "Farslar, Rumlar ve Araplarda olduğu gibi kimse Türklere hakim olamamış ve kimse ülkelerini ele geçirmemiştir. Türklerin diğer toplumlara üstün olmasının sebebi budur ve bunu inatçı, kıskanç ve bilgisi olmayanın dışında inkar edecek yoktur."32 Türk milletinin diğer milletler gibi, başka devletlerin hakimiyeti altına girmediğini ifade eden bu sözlere mecliste bulunan herkes hayret etmiş ve Türk gencini tebrik etmişlerdir.

B. Türklerin Güzelliğini Öne Çıkaran Şiirler

Arap şairlerin bir kısmı güzellik konusunda Türkleri örnek göstermişler, sevgililerini Türk güzelleriyle mukayese etmişlerdir. Türk güzellerine aşık olan bazı şairler onlar için gazeller yazmışlardır.

Ebu'l-Berekât Ali b. el-Hüseyin el-Alevî Türklerle ilgili bir şiirinde, onları güzellik bakımından Yusuf ve Belkis'a benzetmekte, onların güzelliğini Şeytan'ın fitnesi olduğunu ifade etmekte ve "bana yaklaşmayın, sizin kişiye yakın olmanız dininin helak olmasına sebep olur" demektedir.33 Yine bir başka şiirde, şair sevgilisini güzellik bakımından ceylanlar gibi kabul ettiği Türklere benzetmekte, onun Türkler gibi gülümseme ve işvesinin tatlı olduğundan söz etmektedir.34

Ebu Ali el-Hasan b. Muhammed ed-Daymî de aslana, ceylana, aya ve güneşe benzettiği Türklerin hakkında bir şiirinde şöyle demektedir: "Şu gördüğüm güzel aslan mı, ceylan mı yoksa insan mıdır? Ya da o Türk kıyafetli bir ay mı güneş midir? Gerçekten ben onu tanımlamada şaşırdım, kaldım"35

Edebiyat kaynakları Türklerin güzelliğini aktaran şiirlerle doludur. Bunlarda Türklerin güzelliği örnek gösterilir.36 Şairler sevdiklerine Türk miski benzetmesi yaparlar.37 Ayrıca sevgililer ahu ve ceylana benzetilen Türklerle kıyaslanır.38 Bütün bunlar Türklerin güzel yüzlü ve cazibeli olduğunu göstermektedir.

C. Türkleri Kötüleyen Şiirler


ARKEOGRAFYA websitesi; Arkeoloji, Sanat Tarihi, Tarih, Filoloji, Antropoloji, Paleontoloji, Mitoloji, Müze ve Arkeoteknik ile ilgili konularda yayın yapar.

ARKEOGRAFYA websitesi, Basın Meslek İlkelerine uymaya söz verir.

ARKEOGRAFYA  ©  Her hakkı saklıdır. Yazı ve fotoğraflar kaynak veya bağlantı verilmesi koşuluyla kullanılabilir.