14Aralık2017

MAKALELER TARİH Eski Arapça Kaynaklarda Türkler - Sayfa 6

Eski Arapça Kaynaklarda Türkler - Sayfa 6

FacebookTwitterGoogle bookmarkMyspace bookmarkDel.icio.usDigg
Kullanıcı Değerlendirmesi: / 1
ZayıfEn iyi 
Makale İçeriği
Eski Arapça Kaynaklarda Türkler
Sayfa 2
Sayfa 3
Sayfa 4
Sayfa 5
Sayfa 6
Sayfa 7
Sayfa 8
Sayfa 9
Sayfa 10
Sayfa 11
Sayfa 12
Sayfa 13
Sayfa 14
Sayfa 15
Sayfa 16
Sayfa 17
Sayfa 18
Sayfa 19
Sayfa 20
Sayfa 21
Sayfa 22
Sayfa 23
Sayfa 24
Sayfa 25
Tüm Sayfalar

C-Türkleri kendi hallerine bırakmayı öngören atasözü niteliğindeki sözlere Hz Ömer'in Türkler için "Bunlar zararı çok, elde edilecek ganimeti az bir düşmandır" kullandığı ifadesi örnek verilebilir. Yine Hz Ömer bir başka ifadesinde "Yüzleri deriden kalkan, gözleri katır boncuğu gibi olan kavimden kaçının. Onlar size dokunmadıkça siz de onlara dokunmayın" demektedir. Hz Ömer'in ifadesindeki yüzleri kalkan derili, katır boncuklu kişilerden Türkler kastedilmektedir. Ayrıca o bu sözleriyle Türklerle iyi geçinmeyi tembihlemektedir.

Öte yandan bazı Hadis şerhi eserlerinde Türklerle uğraşmamayı tavsiye eden ifadeler vardır. Zamahşeri, Arapların "Bırak bırak, Türklerle arkadaşlığı/onlara sataşmayı, düşmanlığı bırak"48 dediklerini ifade ederek ısrarlı bir biçimde Türklerden uzak durulmasını istemektedir.

Türklerle savaşıp onları yendiğini ifade eden valisinin mektubuna Yâfes'nin verdiği karşılık, Türklerin serbest bırakılması gereğine ve onlardan sakınıldığına işaret etmektedir. Yâfes valiye "Sana emrim gelinceye kadar onlarla savaşma. Ben Rasulullah'ın Türkler Araplara galip gelecek ve onları yavşan otların bittiği yere (Arap yarımadası) kadar takip edecekler dediğini duydum. İşte bu yüzden onlarla savaşmayı sevmiyorum".49 Bu ifadeden Muaviye'nin Türklerden korktuğu ve onların başına sıkıntı açmasından endişe ettiği anlaşılmaktadır.

D-Atasözü kitaplarında yer alan ve yukarıdaki sözden farklı bir lafızla zikredilen ve kibir, gurur ve büyüklüğe işaret eden diğer bir atasözü şudur: "Hakan'ın başını getirenden daha büyük ve güçlü." Bu atasözü ile ilgili olarak Mecmâu'l-emsâl ve Cemheretu'l-emsâl şu açıklamayı yapmaktadır: "Hakan Türk hükümdarlarına verilen bir lakaptır. Hakan bir gün Babu'l-Ebvâb tarafından çıkarak Ermeniye'ye saldırdı. Orada Hişam b. Abdulmalik'in valisi el-Cerrâh b. Abdullah'ı öldürdü, üzerine yürüdü. Büyük felaketlere sebep oldu. Bunun üzerine Hişam Sâid b. Amr el-Cerşî komutasında bir ordu gönderdi. Mesleme'de ordunun başındaydı. Sâid Hakanı mağlup etti, birliğini bozdu ve başını kesti ve Hişam'a gönderdi. Bu olay müslümanların kalplerini çok etkiledi. Bu büyük bir olay olarak anlatıldı Said'in ünü ve gururu arttı. Bu sözde kibir ve övünme konusunda atasözü olarak kullanıldı."50

E-Vecizelere örnek olarak Türklerle ilgili aktarılan sözler örnek olarak verilebilir. Örneğin, savaşla ilgili vecizeler aktarılırken şöyle denilmektedir: "Türklerin büyükleri komutanlık yapacak akıllı kimselerin hayvanların bir takım güzel özelliklerini taşımaları gerekir demişlerdir. Bunlar, horozun cesareti, Tavuğun araştırıcılığı Aslanın kalbi, Domuzun tahammülü, dayanıklılığı tilkinin kurnazlığı, köpeğin yaralara, acılara sabrı, Turna kuşunun muhafızlığı, gözeticiliği, kurdun hücumu, saldırısı, Ayının semizliği, şişmanlığı, ki bunlar zorluk ve sıkıntıya karşı güçlüdür." Bu ifadeler aynı zamanda Türklerin savaş ve komutanlık konusunda ehliyetli ve söz sahibi kimseler olduğuna işaret etmektedir.51

Arapça Kaynaklarda Türk-Arap İlişkileri

Arapların Câhiliye döneminden itibaren Türkleri tanıdığı, onlarla ilişkisi olduğu eski Arapça kaynaklardan anlaşılmaktadır. Ancak bu tanıma, Araplarla Türklerin doğrudan temas ettiği anlamına gelmemektedir. Bu kaynakların bir kısmı Türkleri olumsuz bir biçimde yansıtırken, kimi Avrupa kaynaklarında olduğu gibi onları korkulacak varlıklar olarak tanımlamışlardır. Bunun sebebi, medeniyet dünyasına yeni çıkan bir toplumun, kendini yüksek, diğerlerini düşük görmesi anlayışına dayanmaktadır. Pek çoğu da milliyetçi duygularla söylenmiş bu ifadeleri objektif kabul etmek mümkündür.


ARKEOGRAFYA websitesi; Arkeoloji, Sanat Tarihi, Tarih, Filoloji, Antropoloji, Paleontoloji, Mitoloji, Müze ve Arkeoteknik ile ilgili konularda yayın yapar.

ARKEOGRAFYA websitesi, Basın Meslek İlkelerine uymaya söz verir.

ARKEOGRAFYA  ©  Her hakkı saklıdır. Yazı ve fotoğraflar kaynak veya bağlantı verilmesi koşuluyla kullanılabilir.