MAKALELER TARİH Kastabalis'in korsan kralı: Tarkondimotos

Kastabalis'in korsan kralı: Tarkondimotos

FacebookTwitterGoogle bookmarkMyspace bookmarkDel.icio.usDigg
Kullanıcı Değerlendirmesi: / 0
ZayıfEn iyi 

Kilikya'nın doğusundaki Kastabala/Hierapolis kentinin kralı, daima Roma'nın uydusu olarak kalmak istedi.

Fırtına Tanrısı Tarhunt’tan gelen adıyla Luvi kökenli olduğu anlaşılan Tarkondimotos, aslında Roma'yı çok uğraştıran Kilikya korsanlarındandı. Sonradan Seleukosların bölgeden çekilmesiyle oluşan boşluktan yararlanarak, Kastabala'nın kralı olup hakimiyet kurdu. Fakat hanedanlığı çok kısa sürdü. Belki nedenleri arasında biraz da şanssız olmasının rolü vardı. Çünkü bel bağladığı bütün Romalı hamileri, rakiplerine yenilmişti. Ancak o yılmamış, çeşitli manevralarla krallığını devam ettirmeye çalışmıştı.

MÖ 1. yüzyılda Kilikya korsanları Doğu Akdeniz'de Romalılara zor anlar yaşatıyordu. Hem bu korsanları doğu Akdeniz'den atarak Roma gemilerinin güvenliğini sağlamak, hem de Anadolu'da Roma'nın başını ağrıtan tehlikeleri ortadan kaldırmak amacıyla Romalı komutan Magnus Pompeius, büyük bir donanma ile sefere çıktı. Korsanlar Korakesion açıklarında Romalılara yenildiler. Üç ay içinde binlerce korsan öldürüldü, yüzlerce korsan gemisi batırıldı. Böylece Kilikya MÖ 67 yılında korsanlardan temizlendi. Korsanlık yapamayan sağ kalanlar genellikle Kilikya bölgesindeki kentlere yerleştiler. Üç yıl sonra Pompeius, Dağlık ve Ovalık Kilikya'yı birleştirip eyaleti genişletirken, Kilikya'nın doğu ucunda merkezi Kastabala kenti olan Kastabalis bölgesini, Part süvarilerine karşı tampon bölge olarak Tarkondimotos adlı eski bir korsana bıraktı. Zaten Roma tam olarak ele geçiremediği toprakları kendisine bağlı, desteklediği bir kralla yönetirdi. Tarkondimotos da o dönemde onlardan biri oldu.

İlk zamanlar yerel bir bey (toparch) olarak hüküm süren Tarkondimotos, Roma tarafından kral olarak tanınmıyordu. MÖ 64 yılında başlayan egemenliği, belki de Seleukoslardan kalan bir toparchia'nın gasbı iledir. Tarkondimotos başlangıçta, Pyramos (Ceyhan) nehri kıyısındaki Mopsuhestia (Misis/Yakapınar), Mallos (Kızıltahta), Magarsos  (Eski Karataş) ve liman şehri Aigeai’yi (Yumurtalık) kontrol altında tutuyordu.

Başkent Kastabala, tanrıça Artemis Perasia'nın kutsal kenti (Hieropolis) olarak görkemli törenlere sahne olurdu. Belki de Tarkondimotos, bu dinin gücünü kullanarak bölgede siyasi bir otorite olmuştu. Adının işaret ettiği kökenine bakılırsa, kralın, yüzlerce yıllık Perasia/Pirvaşua kültü ile bir ilgisinin olduğu akla geliyor.

Kilikya proconsul'ü Tullius Cicero, MÖ 51 yılında dağlık kesimlerdeki kabileleri Roma'ya boyun eğdirirken, “Roma halkının en iyi dostu ve en sadık müttefiki” sıfatıyla Tarkondimotos'un egemenliğini tanımıştı.

MÖ 48 yılındaki Julius Caesar ve Pompeius arasındaki Pharsalus savaşında, Pompeius'u destekleyerek yardım gemileri gönderen Tarkondimotos aslında taht borcunu ödemek istiyordu. Ancak bu ilk hamisi yenilip Mısır'da öldürüldüğü zaman, hemen manevra yaptı. Pompeius tarafından olanları yakalayıp Caesar’a teslim ederek, onun güvenini kazandı. Kızına Julia ve torununa Gaius Julius Strato adını verecek kadar Caesar'a bağlanan kral ne yazık ki onun öldürülmesiyle ortada kaldı. Caesar'ın katilleri J. Brutus ve G. Cassius'a MÖ 42 yılındaki Philippi savaşında zoraki yardım etti. Buna rağmen, bu savaşı Octavianus ile birlikte kazanan ve Kilikya'nın kontrolünü ele geçiren Marcus Antonius'u ikna eden Tarkondimotos, üstelik Roma tarafından tanınan bir kral oldu. Philantonius (Antonius’un dostu) unvanıyla iyi bir sadık kral olduğu görülen Tarkondimotos'un bu arada topraklarını da genişlettiği anlaşılıyor.

MÖ 31 yılındaki Actium savaşında Octavianus’a yenilecek olan Antonius’un yanında ve yine kaybeden tarafta yer alan Kastabala kralı, bu kez karşısına çıkan ecele manevra yapamamıştı. Bir filo ile Antonius'a yardıma giderken, Agrippa’daki bir çatışmada öldü.

Tam Makale: Yrd. Doç. Dr. Mehmet Kurt, "Ovalık Kilikya’da MÖ I. Yüzyıl Roma Yönetim Olgusu ve Tarkondimotos Krallığı" Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı: 31, Aralık 2011, Sayfa: 429-446

ARKEOGRAFYA websitesi; Arkeoloji, Sanat Tarihi, Tarih, Filoloji, Antropoloji, Paleontoloji, Mitoloji, Müze ve Arkeoteknik ile ilgili konularda yayın yapar.

ARKEOGRAFYA websitesi, Basın Meslek İlkelerine uymaya söz verir.

ARKEOGRAFYA  ©  Her hakkı saklıdır. Yazı ve fotoğraflar kaynak veya bağlantı verilmesi koşuluyla kullanılabilir.