24Nisan2018

MAKALELER TARİH Anadolu Kaplanı Mithridates - Sayfa 13

Anadolu Kaplanı Mithridates - Sayfa 13

FacebookTwitterGoogle bookmarkMyspace bookmarkDel.icio.usDigg
Kullanıcı Değerlendirmesi: / 11
ZayıfEn iyi 
Makale İçeriği
Anadolu Kaplanı Mithridates
Sayfa 2
Sayfa 3
Sayfa 4
Sayfa 5
Sayfa 6
Sayfa 7
Sayfa 8
Sayfa 9
Sayfa 10
Sayfa 11
Sayfa 12
Sayfa 13
Sayfa 14
Sayfa 15
Sayfa 16
Sayfa 17
Tüm Sayfalar
Mithridates’in gelmesini beklemeden 80 bin kişilik ordusu ile Tigranes, Romalıları karşılamak üzere Dicle vadisine iner. Nehrin karşı kıyısında karargah kurmuş olan Roma ordusunu görünce bir de küçümser. Ama az olmasına karşın disiplinli olan Roma ordusu Dicle’yi geçip hücuma kalkar. Ermeni ordusunun merkezinde Tigranes, sağ kanatta damadı olan Atropaten kralı, sol kanatta Adiapen kralı olmak üzere Romalıları karşılarlar. Ancak Lucullus, Ermeni kuvvetlerini ovaya doğru çekerken, kendisi bir yolunu bulup bir kısım askerle tepeye çıkarak düşmanın geri hatlarına saldırır. Ermeni ordusunda kargaşalık çıkar, paniğe kapılan askerler dağılmaya başlarlar. Akşama kadar Roma askerleri kaçan düşmanlarını kovalayıp öldürmekle uğraşırlar. Tigranes savaş meydanında 30 bin ölü bırakarak canını zor kurtarır.

Bu bozgundan sonra Dicle’nin güneyindeki topraklar (Tigranakert dahil, Nisibis hariç) Romalıların eline geçer. Vasallar Roma tarafına bağlanır. Lucullus, Suriye’yi Kommagene prensi Antiokhos’a verir. Roma ordusu MÖ 69-68 kışında Gordyene’de dinlenir. Ancak Mithridates ve Tigranes için dinlenmek haramdır. Bütün bir kış boyu krallığı dolaşıp, Ermenilerden, Tiberlerden, Mardlardan ve Atropaten kralı idaresindeki Medlerden oluşan 40 bin piyadeli ve 30 bin süvarili bir ordu toplarlar. Bu arada Part Kralı Fraat’tan talep ettikleri yardım gelmez.

MÖ 68 yılının baharında Lucullus, Dicle’nin kuzeyine doğru ordusunu hareket ettirir. Arsanias vadisini izleyerek Ermenilerin eski başkenti Artaksata’ya yönelir. Romalılar, Arsanias’ın güney kıyısında ilerlerken, Ermeni ordusu onları ırmağın diğer tarafında karşılar. Engellemeye rağmen dört gün sonra ırmağın geçit veren bir yerine gelince Roma süvarileri karşı kıyıya geçmeye başlarlar. Ermeni ordusundaki Mard ve Tiber askerleri hücum ederler. Ama Roma piyadeleri yardıma gelince geri çekilirler. Roma süvarileri onları takip etmeye koyulur. Birden onlar Tigranes süvarilerini karşılarında bulurlar. Mithridates de onlara yandan saldırınca, Roma ordusunda dağılma emareleri görülür. Ne var ki Lucullus, Medlerin bulunduğu hattı yarıp süvari kıtalarına destek verir. Arkadan gelen Roma kıtaları da Mithridates’e yüklenince, bu kez Ermeni ordusunda gerileme başlar. Her iki ordu binlerce ölü ve yaralı bırakarak savaş alanından çekilirler. Bu savaşın galibi olmaz. Ama kış yaklaştığından Romalılar Mezopotamya’ya doğru ricat ederler. Bu arada yolda uğradıkları Nisibis’i kuşatıp alırlar ve burada kışı geçirirler.

Mithridates Romalıların çekilmesinden istifade edip, 8 bin süvari ile krallığını geri almak için memleketine doğru yola çıkar. Fırat nehrini aşarak Lykos vadisine vardığında, halkı Romalılara karşı ayaklandırır. Hadrianus idaresindeki Roma kuvvetleri Mithridates’e hücuma geçer. Ancak Thrak askerleri daha önce emrinde oldukları Mithridates tarafına geçince Roma ordusu bozularak kaçmaya başlar. Kabira’ya sığınan Roma askerlerini kuşatan Mithridates, Triarius idaresinde bir takviye kuvvetinin yaklaştığını duyunca, İrys’in gerisine çekilir. Triarius, Kabira’daki kuvvetlerle birleşerek Mithridates’i takibe koyulur.  İki ordu İrys’in iki kıyısında ilerlerler. Komana’ya gelince, cesur Mithridates köprüden geçip Roma ordusuna saldırır. Ama sonuç alamayınca tekrar İrys’in arkasına çekilir.

Kışı Kelkit boylarında geçirip yeni kuvvetler toplayan Mitridates, MÖ 67 yılının ilkbaharında, Triarius ile Zela’daki Skotios dağında karşılaşır. Uzun süren bir çarpışmadan sonra, Roma piyadesi ovaya sürülüp bir bataklıkta sıkıştırılır ve orada 7 bin asker yok edilir. Roma süvari kıtası başka bir yöne kaçıp kurtulur. Mithridates onları takip ederken, bir Romalının kılıcı ile bacağından yaralanır. Yaralı kral, kan kaybından bayılınca takip durdurulur. Kendine gelen Mithridates yeniden takip emrini verir. Ama Triarius ve süvarileri İrys’i geçip kurtulurlar. Bu arada Romalılar tarafından terk edilen Gaziura da zapt edilir.

Lucullus, Pontus’ta zor durumdaki Roma kuvvetlerine yardım için Mithridates üzerine yürür. Onun yokluğunda Tigranes, Fırat kıyılarına kadar olan krallığını geri alır. Damadı Atropaten kralı ile Med kralı da süvarileriyle Kapadokya’ya akınlar yapmaya başlarlar. Lucullus, Mithridates ile Tigranes’in ordularının birleşmesini önlemek için Sebaste’ye kadar gelir. Ancak yıllardır seferde ve yorgun olan askerler artık savaşmayı istememektedirler. Emre itaat etmeyen Lucullus’un ordusu Tigranes’in üzerine yürümek yerine Galatya’ya dönüş için yola koyulur. Galatya’ya varan ordu karargah kurarak beklemeye başlar. Bunun üzerine Senato, Aqilius Glabrion’u Lucullus’un yerine atar. Aynı yılın sonbaharında Lucullus’u terk eden askerleri Glabrion’un ordusuna katılırlar.


ARKEOGRAFYA websitesi; Arkeoloji, Sanat Tarihi, Tarih, Filoloji, Antropoloji, Paleontoloji, Mitoloji, Müze ve Arkeoteknik ile ilgili konularda yayın yapar.

ARKEOGRAFYA websitesi, Basın Meslek İlkelerine uymaya söz verir.

ARKEOGRAFYA  ©  Her hakkı saklıdır. Yazı ve fotoğraflar kaynak veya bağlantı verilmesi koşuluyla kullanılabilir.